२०२६ विवाह मुहूर्त: शुभ ग्रह-नक्षत्रांनुसार लग्नाची सर्वोत्तम तारीख निवडा
नमस्कार, प्रिय वाचकहो! तुमच्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाच्या आणि सुंदर प्रवासाची, म्हणजेच विवाहाची तयारी करत असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. विवाहाचा निर्णय हा केवळ दोन व्यक्तींचा नव्हे, तर दोन कुट...
नमस्कार, प्रिय वाचकहो!
तुमच्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाच्या आणि सुंदर प्रवासाची, म्हणजेच विवाहाची तयारी करत असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. विवाहाचा निर्णय हा केवळ दोन व्यक्तींचा नव्हे, तर दोन कुटुंबांचा आणि त्यांच्या भावी पिढ्यांचा असतो. म्हणूनच, हा शुभ सोहळा कोणत्याही अडथळ्यांशिवाय, सुखी आणि समृद्ध व्हावा अशी आपली सर्वांची इच्छा असते. भारतीय संस्कृतीत, कोणत्याही शुभ कार्याची सुरुवात करण्यापूर्वी शुभ मुहूर्त पाहण्याची परंपरा आहे. विवाह मुहूर्त निश्चित करणे म्हणजे केवळ एक तारीख निवडणे नव्हे, तर ब्रह्मांडातील सकारात्मक ऊर्जा, ग्रह-नक्षत्रांचे शुभ संयोग आणि अनुकूल काळ निवडणे होय, जेणेकरून वैवाहिक जीवन आनंदी आणि यशस्वी होईल.
मी अभिषेक सोनी, एक अनुभवी ज्योतिषी म्हणून, २०२६ या वर्षासाठी विवाह मुहूर्ताविषयी सखोल माहिती देण्यासाठी आज इथे आलो आहे. केवळ शुभ तारखांची यादी देण्याऐवजी, मुहूर्त कसे निश्चित केले जातात, कोणते ग्रह-नक्षत्र महत्त्वाचे असतात आणि कोणत्या गोष्टी टाळाव्यात, याबद्दल संपूर्ण मार्गदर्शन मी तुम्हाला देणार आहे. चला तर मग, या महत्त्वपूर्ण विषयावर सविस्तर चर्चा करूया.
विवाह मुहूर्ताचे महत्त्व
आपल्या संस्कृतीमध्ये, विवाह हा केवळ एक सामाजिक सोहळा नसून, सोळा संस्कारांपैकी एक अत्यंत पवित्र संस्कार आहे. या संस्काराचे यश, जोडप्याचे सुख, संतती आणि समृद्धी ही सर्व गोष्टी शुभ मुहूर्तावर अवलंबून असतात, अशी आपली श्रद्धा आहे. मुहूर्त म्हणजे काय? मुहूर्त म्हणजे विशिष्ट वेळेतील ग्रह-नक्षत्रांची अशी स्थिती, जी एखाद्या कार्यासाठी अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानली जाते.
- सकारात्मक ऊर्जेचा संचार: जेव्हा विवाह शुभ मुहूर्तावर होतो, तेव्हा ग्रह-नक्षत्रांची सकारात्मक ऊर्जा वधू-वरांना मिळते, ज्यामुळे त्यांच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी येते.
- अडथळ्यांचा नाश: योग्य मुहूर्तावर केलेले कार्य अडथळ्यांपासून मुक्त असते. वैवाहिक जीवनात येणाऱ्या संभाव्य अडचणी कमी होतात.
- दीर्घायुष्य आणि आरोग्य: शुभ मुहूर्तावर विवाह केल्यास, जोडप्याचे आरोग्य उत्तम राहते आणि त्यांना दीर्घायुष्य लाभते अशी मान्यता आहे.
- सुखी संतती: अनुकूल ग्रह-नक्षत्रांच्या प्रभावाखाली विवाह केल्यास, आरोग्यवान आणि सद्गुणी संतती प्राप्त होते.
- पारंपरिक महत्त्व: मुहूर्ताचे पालन करणे हे आपल्या पूर्वजांनी घालून दिलेल्या परंपरांचा आदर करण्यासारखे आहे आणि यामुळे कुटुंबात सौहार्द टिकून राहते.
याउलट, जर मुहूर्त न पाहता किंवा अशुभ वेळेत विवाह केला, तर वैवाहिक जीवनात अनेक समस्या, कलह, आरोग्य समस्या किंवा आर्थिक अडचणी येऊ शकतात अशी धारणा आहे. म्हणूनच, आपल्या भावी आयुष्याची मजबूत आणि शुभ पायाभरणी करण्यासाठी विवाह मुहूर्ताला अत्यंत महत्त्व दिले जाते.
२०२६ साठी विवाह मुहूर्ताचे प्रमुख आधार
विवाह मुहूर्त निश्चित करताना अनेक ज्योतिषीय तत्त्वांचा विचार केला जातो. केवळ एक घटक पाहून मुहूर्त काढला जात नाही, तर अनेक गोष्टींचा समन्वय साधला जातो. खालील प्रमुख आधार मुहूर्तासाठी विचारात घेतले जातात:
१. पंचांग शुद्धी
पंचांग म्हणजे पंचांगाचे पाच मुख्य भाग – तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण. हे पाचही घटक शुभ असणे महत्त्वाचे आहे.
- तिथी (चंद्राची स्थिती):
- शुभ तिथी: द्वितीया, तृतीया, पंचमी, सप्तमी, एकादशी, त्रयोदशी या तिथी विवाह कार्यासाठी अत्यंत शुभ मानल्या जातात.
- अशुभ तिथी: रिक्ता तिथी (चतुर्थी, नवमी, चतुर्दशी) आणि अमावास्या, पौर्णिमा (काही विशेष परिस्थितीत) टाळल्या जातात.
- वार (दिवस):
- शुभ वार: सोमवार, बुधवार, गुरुवार आणि शुक्रवार हे विवाह कार्यासाठी सर्वोत्तम मानले जातात.
- सामान्य वार: मंगळवार आणि शनिवार हे काही परिस्थितीत स्वीकार्य असले तरी, शक्यतो टाळले जातात. रविवार हा देखील मध्यम मानला जातो.
- नक्षत्र (चंद्राचे तारासमूह):
- विवाह कार्यासाठी काही नक्षत्रे अत्यंत शुभ मानली जातात, ज्यांची सविस्तर माहिती पुढे दिली आहे.
- काही नक्षत्रे पूर्णपणे वर्ज्य असतात.
- योग: ज्योतिषशास्त्रानुसार एकूण २७ योग आहेत. यापैकी शुभ योग जसे की प्रीती, आयुष्मान, सौभाग्य, सुकर्मा, धृती, वृद्धी, ध्रुव, सिद्धी, व्याघात (प्रथम चरण), हर्षण, वज्र (प्रथम चरण), शिव, सिद्ध, साध्य, शुभ, शुक्ल, ब्रह्म, ऐंद्र, वैधृती (प्रथम चरण) हे विवाह कार्यासाठी अनुकूल मानले जातात.
- करण: एकूण ११ करण आहेत, त्यापैकी शुभ करण जसे की बव, बालव, कौलव, तैतिल, गर, वणिज, विष्टी (अर्ध) हे विवाह कार्यासाठी चांगले मानले जातात. विष्टी करण (भद्रा) पूर्णपणे टाळले जाते.
२. ग्रह स्थिती आणि गोचर
केवळ पंचांग शुद्धी नव्हे, तर ग्रहांची तात्पुरती स्थिती (गोचर) देखील पाहिली जाते. यामध्ये मुख्यत्वे गुरु आणि शुक्र या ग्रहांना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.
- गुरु बल (बृहस्पतीचे बल): विवाहासाठी, विशेषतः वधूच्या कुंडलीत गुरुचे बलवान असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. गुरु जेव्हा चंद्र राशीपासून ४, ८ किंवा १२ व्या स्थानी असतो, तेव्हा ते अशुभ मानले जाते. गुरु बलवान असल्यास वैवाहिक जीवन स्थिर आणि समृद्ध होते.
- शुक्र बल: शुक्र ग्रह प्रेम, सौंदर्य आणि वैवाहिक सुखाचा कारक आहे. वराच्या कुंडलीत शुक्र बलवान असणे आवश्यक आहे. शुक्र जेव्हा चंद्र राशीपासून ६, ८ किंवा १२ व्या स्थानी असतो, तेव्हा ते अशुभ मानले जाते.
- गुरु आणि शुक्राचा अस्त (Asta): जेव्हा गुरु किंवा शुक्र ग्रह सूर्याच्या खूप जवळ येतात, तेव्हा ते 'अस्त' होतात, म्हणजेच त्यांचे तेज हरवते. अस्त अवस्थेतील गुरु किंवा शुक्र विवाह कार्यासाठी पूर्णपणे वर्ज्य मानले जातात. २०२६ मध्ये गुरु आणि शुक्र कधी अस्त होतील, हे पाहून तारखा निश्चित कराव्या लागतील.
- रवि (सूर्य): रवि एका राशीतून दुसऱ्या राशीत जाण्याची प्रक्रिया (संक्रांती) विवाह मुहूर्तावर परिणाम करते. काही संक्रांती शुभ मानल्या जातात, तर काही टाळल्या जातात.
- चंद्र: चंद्र मनाचा कारक आहे. विवाहाच्या दिवशी चंद्र बलवान आणि शुभ स्थानात असणे आवश्यक आहे.
३. वर्ज्य काळ (अशुभ कालावधी)
काही विशिष्ट कालावधी विवाह कार्यासाठी पूर्णपणे अशुभ मानले जातात, जे टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे:
- चातुर्मास: आषाढ शुद्ध एकादशी ते कार्तिक शुद्ध एकादशीपर्यंतचा हा काळ असतो, जेव्हा भगवान विष्णू योगनिद्रेत जातात अशी पौराणिक कथा आहे. या काळात कोणतेही शुभ कार्य केले जात नाही. २०२६ मध्ये चातुर्मास कधी सुरू होतो आणि कधी संपतो, हे पाहणे महत्त्वाचे आहे.
- अधिक मास/मलमास: दर तीन वर्षांनी येणारा हा अतिरिक्त महिना शुभ कार्यांसाठी वर्ज्य असतो.
- श्राद्ध पक्ष: पितृपंधरवड्यात विवाह करणे अशुभ मानले जाते.
- होलाष्टक: होळीच्या आठ दिवस आधीचा काळ. हा काळ विवाह कार्यासाठी अशुभ मानला जातो.
- भद्रा: भद्रा काळात कोणतेही शुभ कार्य केले जात नाही.
- धनुरमास (Dhanurmas): जेव्हा सूर्य धनु राशीत प्रवेश करतो, तेव्हापासून ते मकर संक्रांतीपर्यंतचा काळ धनुरमास म्हणून ओळखला जातो. या काळात विवाह कार्ये टाळली जातात.
२०२६ मधील शुभ विवाह मुहूर्त (मासिक विश्लेषण)
२०२६ या वर्षातील संभाव्य शुभ विवाह मुहूर्तांचे सामान्य विश्लेषण खालीलप्रमाणे आहे. लक्षात ठेवा की, या केवळ सामान्य मार्गदर्शक सूचना आहेत आणि प्रत्येक व्यक्तीच्या कुंडलीनुसार यात बदल होऊ शकतात.
जानेवारी २०२६
जानेवारी महिन्याच्या सुरुवातीला काही शुभ दिवस मिळू शकतात, परंतु साधारणपणे १५ जानेवारीनंतर 'धनुरमास' संपतो. त्यामुळे उत्तरार्धात शुभ मुहूर्त अधिक असतात. गुरु आणि शुक्राची स्थिती पाहूनच तारखा निश्चित कराव्या लागतील.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: उत्तराषाढा, श्रवण, रोहिणी.
फेब्रुवारी २०२६
फेब्रुवारी महिन्यात अनेक शुभ मुहूर्त उपलब्ध असतात. हवामानही लग्नासाठी अनुकूल असते. या महिन्यात गुरु आणि शुक्राची स्थिती विवाह कार्यासाठी अनुकूल असण्याची शक्यता जास्त असते.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: उत्तरा भाद्रपदा, रेवती, रोहिणी, मृगशीर्ष, मघा, हस्त.
मार्च २०२६
मार्चमध्येही चांगले मुहूर्त मिळतात, परंतु होळीपूर्वी 'होलाष्टक' टाळणे आवश्यक आहे. होलाष्टक संपल्यानंतर शुभ कार्ये सुरू करता येतात. गुरु आणि शुक्राचा अस्त नसल्यास उत्तम मुहूर्त मिळू शकतात.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, स्वाती, अनुराधा.
एप्रिल २०२६
एप्रिल महिना हा लग्नासाठी चांगला मानला जातो. या महिन्यात अनेक चांगले मुहूर्त असू शकतात, विशेषतः अक्षय्य तृतीयेच्या आसपासचे दिवस (जर ती या महिन्यात येत असेल तर) शुभ मानले जातात.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: रोहिणी, मृगशीर्ष, मघा, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, स्वाती.
मे २०२६
मे महिना हा भारतामध्ये लग्नांचा उच्च हंगाम असतो. या महिन्यात अनेक शुभ मुहूर्त उपलब्ध असतात, कारण गुरु आणि शुक्र बलवान स्थितीत असण्याची शक्यता असते. वैशाख महिना हा शुभ कार्यांसाठी अत्यंत फलदायी मानला जातो.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: रोहिणी, मृगशीर्ष, मघा, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, स्वाती, अनुराधा.
जून २०२६
जून महिन्याच्या सुरुवातीला काही चांगले मुहूर्त असू शकतात, परंतु साधारणपणे आषाढ शुद्ध एकादशीपासून (देवशयनी एकादशी) चातुर्मास सुरू होतो, जो विवाह कार्यांसाठी वर्ज्य असतो. त्यामुळे जूनच्या उत्तरार्धात मुहूर्त कमी असू शकतात.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: मृगशीर्ष, हस्त, स्वाती (चातुर्मास सुरू होण्यापूर्वी).
जुलै ते ऑक्टोबर २०२६
या महिन्यांमध्ये चातुर्मास सुरू असतो. चातुर्मासात भगवान विष्णू योगनिद्रेत असतात, त्यामुळे कोणतेही शुभ कार्य, विशेषतः विवाह कार्य, केले जात नाही. या काळात विवाह मुहूर्त उपलब्ध नसतात. ऑक्टोबरमध्ये 'देवउठनी एकादशी'नंतर (कार्तिक शुद्ध एकादशी) चातुर्मास संपतो आणि पुन्हा शुभ कार्ये सुरू होतात.
- या काळात श्राद्ध पक्ष आणि अधिक मास (जर येत असेल तर) देखील टाळावे लागतात.
नोव्हेंबर २०२६
नोव्हेंबर महिन्यात 'देवउठनी एकादशी'नंतर (कार्तिक शुद्ध एकादशी) अनेक शुभ मुहूर्त उपलब्ध होतात. थंडीची सुरुवात होत असल्याने हवामानही आल्हाददायक असते आणि लग्नांसाठी हा एक उत्तम काळ असतो.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: अनुराधा, मूळ, उत्तराषाढा, श्रवण, धनिष्ठा, शततारका (काही परिस्थितीत), पूर्वा भाद्रपदा, उत्तरा भाद्रपदा, रेवती.
डिसेंबर २०२६
डिसेंबरमध्येही शुभ मुहूर्त उपलब्ध असतात, परंतु महिन्याच्या उत्तरार्धात 'धनुरमास' पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे काही दिवसांसाठी विवाह कार्ये थांबवावी लागतात.
- संभाव्य शुभ नक्षत्रे: उत्तराषाढा, श्रवण, धनिष्ठा, शततारका, पूर्वा भाद्रपदा, उत्तरा भाद्रपदा, रेवती.
टीप: वरील माहिती केवळ एक सामान्य अंदाजे आहे. प्रत्येक वर्षाचे पंचांग आणि ग्रहांची अचूक स्थिती बदलत असते. त्यामुळे, अचूक तारखांसाठी आणि आपल्या व्यक्तिगत कुंडलीनुसार, एखाद्या जाणकार ज्योतिषाचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
लग्नासाठी शुभ नक्षत्रे आणि त्यांचे महत्त्व
विवाह मुहूर्तासाठी काही विशिष्ट नक्षत्रे अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानली जातात. ही नक्षत्रे वधू-वरांना उत्तम वैवाहिक जीवन देतात.
- रोहिणी (Rohini): हे नक्षत्र अत्यंत शुभ मानले जाते. हे स्थिर, समृद्धी देणारे आणि वैवाहिक जीवनात आनंद आणणारे आहे.
- मृगशीर्ष (Mrigashirsha): हे नक्षत्र सौम्य आणि शांत स्वभाव दर्शवते. हे विवाह बंधनासाठी अनुकूल आहे.
- मघा (Magha): हे नक्षत्र राजेशाही आणि अधिकार दर्शवते. या नक्षत्रात विवाह केल्यास समाजात मान-सन्मान मिळतो.
- उत्तरा फाल्गुनी (Uttara Phalguni): हे स्थिर आणि फलदायी नक्षत्र आहे. हे दीर्घकाळ टिकणारे संबंध आणि समृद्धी दर्शवते.
- हस्त (Hasta): हे नक्षत्र त्वरित यश आणि निपुणता दर्शवते. या नक्षत्रात केलेले विवाह कार्य यशस्वी होतात.
- स्वाती (Swati): हे नक्षत्र स्वातंत्र्य आणि समृद्धी दर्शवते. हे जोडप्याला समृद्ध जीवन देते.
- अनुराधा (Anuradha): हे नक्षत्र भक्ती, निष्ठा आणि यशाचे प्रतीक आहे. हे वैवाहिक जीवनात सौहार्द आणते.
- मूळ (Moola): हे नक्षत्र काही विशिष्ट परिस्थितीत शुभ मानले जाते, विशेषतः जेव्हा इतर ग्रह अनुकूल असतात.
- उत्तराषाढा (Uttarashadha): हे नक्षत्र विजय आणि स्थिरतेचे प्रतीक आहे. हे वैवाहिक जीवनात यश आणि दीर्घकाळ टिकणारे नातेसंबंध देते.
- उत्तरा भाद्रपदा (Uttara Bhadrapada): हे नक्षत्र समृद्धी आणि ज्ञानाचे प्रतीक आहे. हे वैवाहिक जीवनात आनंद आणि स्थिरता आणते.
- रेवती (Revati): हे नक्षत्र समृद्धी, धन आणि सुखाचे प्रतीक आहे. या नक्षत्रात विवाह केल्यास जोडप्याचे जीवन सुखी होते.
या नक्षत्रांव्यतिरिक्त, विशाखा, पूर्वाषाढा, पूर्वा भाद्रपदा, ज्येष्ठा आणि आर्द्रा यांसारखी काही नक्षत्रे विवाह कार्यासाठी टाळण्याचा सल्ला दिला जातो, कारण ती उग्र किंवा तीव्र स्वभावाची मानली जातात.
विवाह मुहूर्तासाठी टाळावे लागणारे योग
शुभ मुहूर्ताची निवड करताना काही विशिष्ट अशुभ योग आणि कालावधी टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून वैवाहिक जीवनात कोणतीही अडचण येऊ नये.
- गुरु आणि शुक्राचा अस्त: गुरु (बृहस्पती) आणि शुक्र (वीनस) हे विवाह आणि शुभ कार्यांचे मुख्य कारक ग्रह आहेत. जेव्हा हे ग्रह सूर्याच्या खूप जवळ येतात, तेव्हा ते अस्त होतात आणि त्यांचे शुभ प्रभाव कमी होतात. अस्त अवस्थेतील गुरु किंवा शुक्र असताना विवाह करणे पूर्णपणे वर्ज्य मानले जाते. या काळात विवाह केल्यास वैवाहिक जीवनात अडचणी, कलह किंवा संतती संबंधित समस्या येऊ शकतात. २०२६ मध्ये हे ग्रह कधी अस्त होतील, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
- अधिक मास (मलमास): दर तीन वर्षांनी येणारा हा अतिरिक्त महिना शुभ कार्यांसाठी, विशेषतः विवाह कार्यांसाठी, पूर्णपणे वर्ज्य मानला जातो. या महिन्यात केलेल्या शुभ कार्यांचे अपेक्षित फळ मिळत नाही.
- श्राद्ध पक्ष (पितृपंधरवडा): पितृपंधरवडा हा पितरांना समर्पित असतो. या काळात कोणतेही नवीन किंवा शुभ कार्य करणे अशुभ मानले जाते.
- चातुर्मास: आषाढ शुद्ध एकादशी ते कार्तिक शुद्ध एकादशीपर्यंतचा हा काळ असतो, जेव्हा भगवान विष्णू योगनिद्रेत असतात. या काळात विवाह, गृहप्रवेश यांसारखी शुभ कार्ये केली जात नाहीत.
- होलाष्टक: होळीच्या आठ दिवस आधीचा काळ 'होलाष्टक' म्हणून ओळखला जातो. या काळात ग्रहांची स्थिती शुभ मानली जात नाही, त्यामुळे विवाह किंवा इतर शुभ कार्ये टाळली जातात.
- भद्रा: भद्रा हे करण अशुभ मानले जाते. भद्रा काळात कोणतेही शुभ कार्य, विशेषतः विवाह, सुरू करू नये. भद्रा काळात केलेल्या कार्यांना अडथळे येतात किंवा ती यशस्वी होत नाहीत अशी मान्यता आहे.
- धनुरमास: जेव्हा सूर्य धनु राशीत असतो, तेव्हा तो महिना 'धनुरमास' म्हणून ओळखला जातो. हा काळ सुमारे १५ डिसेंबर ते १४ जानेवारीपर्यंत असतो. या काळातही विवाह कार्ये टाळली जातात.
व्यक्तिगत कुंडलीनुसार मुहूर्त निवड
आतापर्यंत आपण पाहिलेली माहिती ही सामान्य स्वरूपाची आहे. परंतु, प्रत्येक व्यक्तीची जन्माची वेळ, तारीख आणि ठिकाणानुसार तिची व्यक्तिगत कुंडली (जन्मपत्रिका) वेगळी असते. म्हणूनच, वधू आणि वराच्या कुंडलीनुसार मुहूर्त निवडणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
- वधू-वरांच्या चंद्र राशीनुसार गुरु बल आणि शुक्र बल:
- वधूसाठी गुरु बल: वधूच्या चंद्र राशीनुसार गुरु (बृहस्पती) बलवान असणे आवश्यक आहे. गुरु जेव्हा वधूच्या चंद्र राशीपासून ४, ८ किंवा १२ व्या स्थानी असतो, तेव्हा तो अशुभ मानला जातो. या स्थितीला 'गुरु अस्त' म्हणतात.
- वरासाठी शुक्र बल: वराच्या चंद्र राशीनुसार शुक्र (वीनस) बलवान असणे आवश्यक आहे. शुक्र जेव्हा वराच्या चंद्र राशीपासून ६, ८ किंवा १२ व्या स्थानी असतो, तेव्हा तो अशुभ मानला जातो. या स्थितीला 'शुक्र अस्त' म्हणतात.
गुरु आणि शुक्र हे वैवाहिक जीवनाचे प्रमुख कारक असल्याने, त्यांच्या अनुकूल स्थितीशिवाय विवाह मुहूर्त निश्चित केला जात नाही.
- लग्न आणि अष्टम भाव शुद्धी: विवाहाच्या मुहूर्ताच्या वेळी, वधू-वराच्या जन्मकुंडलीतील लग्न स्थान (पहिला भाव) आणि अष्टम भाव (आठवा भाव) यांची शुद्धी पाहिली जाते. लग्न स्थान हे स्वतःला आणि अष्टम भाव हे वैवाहिक सुखाचे दीर्घायुष्य दर्शवते. या भावांवर कोणताही अशुभ ग्रहाचा प्रभाव नसावा.
- दशा आणि अंतर्दशा: वधू-वरांच्या सध्याच्या दशा आणि अंतर्दशा विवाह मुहूर्तावर परिणाम करतात. शुभ दशा-अंतर्दशा विवाह कार्यासाठी अनुकूल मानल्या जातात, तर अशुभ दशा-अंतर्दशा टाळल्या जातात.
- मांगलिक दोष (मंगल दोष): जरी मांगलिक दोष थेट मुहूर्ताशी संबंधित नसला तरी, तो विवाह जुळवताना महत्त्वाचा असतो. जर दोन्हीपैकी एकाला मंगल दोष असेल, तर त्याच्या निवारणासाठी उपाय करूनच शुभ मुहूर्त पाहिला जातो.
- नवांश कुंडलीचे महत्त्व: नवांश कुंडली ही विवाहाचे सुख, जोडीदाराचा स्वभाव आणि वैवाहिक जीवनाची गुणवत्ता दर्शवते. विवाह मुहूर्त निवडताना नवांश कुंडलीचा देखील सखोल अभ्यास केला जातो.
म्हणूनच, केवळ कॅलेंडरमधील शुभ तारखा पाहून निर्णय घेऊ नका. आपल्या कुटुंबातील जाणकार व्यक्ती किंवा अनुभवी ज्योतिषाचा सल्ला घेणे हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ते तुमच्या आणि तुमच्या जोडीदाराच्या कुंडलीचा अभ्यास करून सर्वोत्तम आणि सर्वात अनुकूल मुहूर्त शोधून देतील.
मुहूर्त निवडताना घ्यावयाची काळजी आणि उपाय
विवाह मुहूर्ताची निवड करताना आणि त्यानंतरही काही गोष्टींची काळजी घेणे आणि काही उपाय करणे फायदेशीर ठरते.
- योग्य ज्योतिषाचा सल्ला घ्या: सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, तुम्ही आणि तुमच्या जोडीदाराच्या जन्मकुंडलीचा अभ्यास करून अचूक मुहूर्त देणाऱ्या अनुभवी आणि विश्वासार्ह ज्योतिषाचा सल्ला घ्या. केवळ सामान्य माहितीवर अवलंबून राहू नका.
- स्थान आणि वेळेनुसार बदल: मुहूर्ताची वेळ आणि तारीख भौगोलिक स्थानानुसार (शहर, राज्य) बदलू शकते, कारण सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळेत फरक असतो. तुमच्या विवाह स्थळासाठी योग्य मुहूर्त निश्चित करा.
- शुभ कार्याची सुरुवात: जर काही कारणास्तव तुम्हाला अत्यंत शुभ मुहूर्तावर विवाह करता येत नसेल, तर किमान विवाहाच्या पूर्वतयारीची सुरुवात (उदा. साखरपुडा, पत्रिका वाटप) एका चांगल्या मुहूर्तावर करा. याला 'मुहूर्त बल' मिळवण्याचा एक मार्ग मानले जाते.
- ग्रह शांती आणि पूजा: जर वधू किंवा वराच्या कुंडलीत कोणतेही ग्रह दोष असतील, जे वैवाहिक जीवनावर नकारात्मक परिणाम करू शकतात, तर विवाहापूर्वी त्यांची ग्रह शांती पूजा करून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामुळे दोषांची तीव्रता कमी होते आणि शुभ प्रभाव वाढतो.
- कुलदेवता पूजन: कोणत्याही शुभ कार्यापूर्वी आपल्या कुलदेवतेची पूजा करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कुलदेवतेचा आशीर्वाद घेतल्याने कार्य निर्विघ्नपणे पार पडते.
- गणेश पूजन: विघ्नहर्ता गणपतीची पूजा ही कोणत्याही शुभ कार्याची सुरुवात असते. विवाहापूर्वी गणेश पूजा केल्याने सर्व अडथळे दूर होतात आणि कार्य यशस्वी होते.
विवाह हा केवळ एक दिवस नसून, दोन जीवांचे, दोन कुटुंबांचे आणि दोन संस्कृतींचे मिलन आहे. या पवित्र बंधनाची सुरुवात शुभ मुहूर्तावर करणे हे जीवनात सुख, समृद्धी आणि आनंद आणते. २०२६ मध्ये तुमच्या लग्नाचा योग जुळून येत असेल, तर वरील माहितीचा वापर करून आणि तज्ञांचा सल्ला घेऊन तुमच्या जीवनातील या महत्त्वाच्या दिवसाची योग्य निवड करा.
तुमचे वैवाहिक जीवन सुखी, समृद्ध आणि आनंदी राहो, या माझ्या हार्दिक शुभेच्छा!