अभिषेक सोनी सगळे लेख

स्वाती नक्षत्रातली प्रसिद्ध नावं, आणि तपासणीत न टिकणारी नावं

हे इथेही: English, हिन्दी

स्वाती नक्षत्रातली प्रसिद्ध नावं, आणि तपासणीत न टिकणारी नावं: 27 नक्षत्रांचे चक्र, ज्यात स्वाति चिन्हांकित आहे

स्वाती नक्षत्राच्या याद्यांमध्ये फिरणाऱ्या नावांपैकी तीन नावं जवळपास कुठल्याही जन्मवेळेला टिकतात: भौतिकशास्त्रज्ञ सत्येंद्रनाथ बोस, जन्म 1 जानेवारी 1894, नंदन निलेकणी, जन्म 2 जून 1955, आणि गायिका सुनिधी चौहान, जन्म 14 ऑगस्ट 1983. यातल्या प्रत्येक दिवशी चंद्र वीस तासांपेक्षा कितीतरी जास्त वेळ स्वातीत होता, आणि दिवसाचा फक्त एक अरुंद तुकडाच उत्तर बदलू शकतो. बोस यांच्यासाठी तो तुकडा दिवसाचा शेवट आहे, कारण चंद्र साधारण 22:28 ला स्वातीतून बाहेर पडला. निलेकणी आणि सुनिधी चौहान यांच्यासाठी तो दिवसाची सुरुवात आहे: चंद्र अनुक्रमे साधारण 02:13 आणि साधारण 02:45 ला स्वातीत आला, म्हणून फक्त पहाटेचा जन्मच यांच्यापैकी कोणालाही हलवू शकतो.

त्या याद्यांमधलं बाकी प्रत्येक नाव अशा एका तासावर अवलंबून आहे जो सहसा कुठेही नोंदलेला नसतो. हे सगळ्यात आधी सांगण्यासारखं आहे, कारण या याद्या कोणीही न तपासता एका साइटवरून दुसऱ्या साइटवर नक्कल होत राहतात.

स्वाती नक्षत्र म्हणजे काय?

स्वाती हे पंधरावं नक्षत्र आहे, जे तूळ राशीत 6 अंश 40 कलांपासून 20 अंशांपर्यंत पसरलेलं आहे. त्याचा तारा आर्क्टुरस आहे, उत्तर आकाशातल्या सगळ्यात तेजस्वी ताऱ्यांपैकी एक. त्याचा स्वामी राहू आहे. त्याची अधिष्ठात्री देवता वायू, म्हणजे वारा, आहे, आणि त्याचं प्रतीक म्हणजे त्या वाऱ्यात वाकणारा एक कोवळा अंकुर, किंवा काही परंपरांत पोवळ्याचा एक तुकडा.

हे चित्रच सगळं समजावून सांगतं. वाऱ्यातला अंकुर सतत हलतो आणि उपटला जात नाही. परंपरा स्वातीला स्वातंत्र्याचं, हालचालीचं, कोणावर न टेकता स्वतःची वाट स्वतः काढण्याचं, आणि अशा लवचिकपणाचं नक्षत्र मानते जो वाकल्यासारखा दिसतो पण खरं तर टिकून राहण्याची ताकद आहे. ग्रंथ त्याला व्यापाराशी, वाटाघाटीशी, आणि जड हाताखाली नीट न चालणाऱ्या माणसांशी जोडतात.

पावसाची जुनी गोष्टही आहे. भारतीय काव्यात चंद्र स्वातीत असताना पडणारा पाण्याचा थेंब शिंपल्यात मोती बनतो. हे ज्योतिष नाही, साहित्य आहे, पण त्यावरून कळतं की आपली संस्कृती आकाशाच्या या भागाबद्दल काय विचार करायची: एक साधी गोष्ट जी शांतपणे काहीतरी मौल्यवान बनते.

बहुतेक याद्या जी तपासणी टाळतात

एक नक्षत्र तेरा अंश वीस कला रुंद असतं. चंद्र एका दिवसात ढोबळमानानं बारा ते पंधरा अंश चालतो. याचा अर्थ चंद्र साधारण दर तेरा तास वीस मिनिटांनी नक्षत्र बदलतो, आणि फक्त जन्मतारखांवरून बनलेली यादी पद्धतीनं नाही, तर नशिबानं बरोबर येते.

योग्य तपासणी अशी आहे: जन्मतारीख घ्या, त्या चोवीस तासांत चंद्र प्रत्यक्षात कुठे होता ते काढा, आणि नक्षत्राची सीमा त्या दिवसाच्या आत पडते का ते बघा. पडत असेल, तर जन्मवेळ लागते. पडत नसेल, तर तारीख पुरेशी आहे.

हे लाहिरी अयनांशानं केल्यावर, जो या साइटचा आणि सर्वसाधारणपणे भारतीय ज्योतिष्यांचा मानक आहे, वरची तीन नावं आणि खालची वर्गवारी निघाली.

जन्मवेळेनुसार कुठले प्रसिद्ध लोक स्वाती नक्षत्राचे असू शकतात?

ही नावं स्वातीच्या याद्यांमध्ये येतात आणि कदाचित बरोबरही असतील, पण ती अटीवर अवलंबून आहेत, आणि प्रामाणिकपणा म्हणजे ती अट सांगणं.

अमिताभ बच्चन, जन्म 11 ऑक्टोबर 1942: चंद्र सकाळी साधारण 08:48 ला स्वातीत आला. त्यांची जन्मवेळ सहसा दुपारी चार अशी छापलेली दिसते, ज्यामुळे त्यांचा चंद्र स्वातीत येईल. प्रसिद्ध व्यक्तींच्या छापलेल्या जन्मवेळा त्यांच्याभोवतीच्या खात्रीपेक्षा कितीतरी जास्त वेळा अंदाजच असतात, म्हणून हे निश्चित नाही, तर संभाव्य माना.

स्मिता पाटील, जन्म 17 ऑक्टोबर 1955: चंद्र साधारण 18:31 पर्यंत स्वातीत होता आणि त्यानंतर बाहेर पडला.

अमृता प्रीतम, जन्म 31 ऑगस्ट 1919: ढोबळमानानं 14:24 पर्यंत स्वातीत.

दीपिका पदुकोण, जन्म 5 जानेवारी 1986: चंद्र साधारण 06:48 ला स्वातीत आला.

नीरज चोप्रा, जन्म 24 डिसेंबर 1997: चंद्र साधारण 16:37 लाच स्वातीत आला, म्हणून हे प्रकरण संध्याकाळवर अवलंबून आहे.

मी मुद्दाम तुम्हाला निकाल नाही, तर खिडक्या देतोय. खिडकी समोर असली, की कुठेही दिसलेली जन्मवेळ तुम्ही स्वतः तोलू शकता, कोणाच्या तरी शब्दावर विश्वास ठेवण्याऐवजी.

महात्मा गांधी आणि ज्युलिया रॉबर्ट्स स्वाती नक्षत्राचे आहेत का?

दोन नावं स्वातीच्या याद्यांमध्ये सतत येतात, आणि दोघांपैकी एकही तपासणीत टिकत नाही. दोन्ही बाबतीत जन्मतारखेच्या कुठल्याही तासाला चंद्र स्वातीत नव्हता, म्हणून कुठलीही जन्मवेळ मदत करत नाही.

महात्मा गांधी, जन्म 2 ऑक्टोबर 1869: चंद्र सकाळी साधारण 11:29 पर्यंत आश्लेषात होता आणि त्यानंतर मघात. त्यांची जन्मवेळ सहसा सकाळी साधारण सात ते पावणेआठच्या दरम्यान कुठेतरी सांगितली जाते, आणि ती कागदोपत्री नाही तर ऐकीव आकडा आहे, पण निकाल तिच्यावर अवलंबून नाही. त्या सकाळी साडेअकराच्या आधीचा कुठलाही जन्म त्यांचा चंद्र आश्लेषात ठेवतो, म्हणून स्वाती कुठल्याही परिस्थितीत बाद आहे.

ज्युलिया रॉबर्ट्स, जन्म 28 ऑक्टोबर 1967: साधारण 07:21 पर्यंत आश्लेषा, मग मघा.

दोघांमध्ये नक्षत्रांची तीच जोडी आहे, ज्यावरून वाटतं की चूक दोनदा केली गेली नाही, तर नक्कल केली गेली. या याद्या अशाच पसरतात.

स्वातीला अशी वर्णनं का मिळतात

स्वातीचा स्वामी राहू आहे, आणि त्याच्याबद्दलचं बरंच लिखाण यावरच जोरात टेकतं: अस्वस्थता, महत्त्वाकांक्षा, बाहेरच्या माणसाची जिद्द, अचानक उत्कर्ष. यातलं काही शास्त्रीय साहित्यात आहे आणि काही आधुनिक नक्षीकाम आहे, आणि दोन्ही सर्रास एकत्र मिसळले जातात.

जुने स्रोत स्वातीसाठी खरं तर ज्यावर भर देतात ते म्हणजे स्वातंत्र्य आणि स्वतःची दिशा स्वतः ठरवणं, आणि राहूच्या स्वामित्वाला अनोळखी गोष्टींची भूक म्हणून वाचणं. ते जे करत नाहीत ते म्हणजे पैसा, प्रसिद्धी किंवा एखाद्या ठरावीक व्यवसायाचं आश्वासन. स्वातीवाले मोठे उद्योगपती होतात असं एखादं पान सांगतं, तेव्हा ते प्रसिद्ध लोकांच्या यादीपासून उलटं जाऊन एका खुशामती वर्णनापर्यंत पोहोचतंय, जी नेमकी चुकीची दिशा आहे.

हेही लक्षात घ्या की तपासलेल्या तीन नावांमध्ये एकमेकांशी किती कमी साम्य आहे. एक सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ, एक तंत्रज्ञान अधिकारी जे पुढे सार्वजनिक प्रशासक झाले, आणि एक पार्श्वगायिका. जन्मनक्षत्र आयुष्य ठरवत असतं, तर नमुना असा नसता.

तुमचं नक्षत्र खरं तर कशासाठी असतं

जन्मनक्षत्र म्हणजे एका क्षणाची चंद्राची स्थिती. ते खरंच तीन गोष्टींसाठी उपयोगी आहे: ते नावाचं पारंपरिक पहिलं अक्षर ठरवतं, लग्नासाठी दोन पत्रिका जुळवताना ते एक माहिती असतं, आणि ग्रहांचे काळ ज्या बिंदूपासून मोजले जातात तो सुरुवातीचा बिंदू ते ठरवतं. तिसऱ्या कारणामुळेच ज्योतिषी सगळ्यात आधी तेच विचारतो.

ते व्यक्तिमत्त्वाचा प्रकार नाही. एका स्वाती पत्रिकेला दुसरीपासून जे काही वेगळं करतं, तूळ कुठल्या घरात आहे, चंद्राबरोबर काय बसलंय, कुठला काळ चालू आहे, ते सगळं जन्मवेळ आणि ठिकाणावरून येतं. त्यांच्याशिवाय नक्षत्र हा फक्त एक शब्द आहे.

हे अंदाजानं नाही तर नीट व्हावं असं वाटत असेल, तर वाचन संपूर्ण पत्रिकेवरून काम करतं. आणि तुम्ही दुसऱ्या एखाद्या नक्षत्राच्या यादीवरून इथे आला असाल, तर रेवती नक्षत्र आणि सार्वजनिक जन्म माहिती हा लेख नावांच्या दुसऱ्या संचासह हाच प्रश्न सोडवतो.

लोक जे विचारतात

निश्चितपणे स्वाती नक्षत्रात कोण जन्मलंय?

सत्येंद्रनाथ बोस, नंदन निलेकणी आणि सुनिधी चौहान सगळ्यात सुरक्षित आहेत, कारण त्यांच्या प्रत्येकाच्या जन्मतारखेचे वीसपेक्षा जास्त तास चंद्र स्वातीत होता. त्यापलीकडे खात्रीसाठी विश्वासार्ह जन्मवेळ लागते, जी बहुतेक प्रसिद्ध व्यक्तींची नोंदलेली नसते.

स्वाती नक्षत्र व्यवसायासाठी चांगलं आहे का?

परंपरा स्वातीला व्यापार आणि वाटाघाटीशी जोडते, आणि जवळच्या देखरेखीखाली नाही तर स्वतंत्रपणे काम करणाऱ्या लोकांच्या बाजूचं मानते. हा शास्त्रीय स्रोतांतला एक कल आहे, यशाचं भाकीत नाही. एखाद्या ठरावीक माणसाला व्यवसाय जमेल का, हा त्याच्या संपूर्ण पत्रिकेचा आणि परिस्थितीचा प्रश्न आहे, तूळेच्या तेरा अंशांचा नाही.

राहू स्वामी असल्यामुळे स्वाती अशुभ ठरतं का?

नाही. राहू स्वातीसह आणखी दोन नक्षत्रांचा स्वामी आहे, आणि कुठलाही प्रमाण ग्रंथ त्यामुळे त्यांना अशुभ मानत नाही. राहूच्या स्वामित्वाला नक्षत्राला एक अस्वस्थ, बाहेर झेपावणारा गुण देणारं मानलं जातं. पंचांगाच्या अर्थानं शुभ अशुभ एखाद्या ठरावीक दिवसासाठी आणि ठरावीक कामासाठी ठरतं, एखाद्या नक्षत्राला कायमचं चिकटवलेलं नसतं.

स्रोत