रेवती नक्षत्रात जन्मलेले प्रसिद्ध लोक

दोन प्रसिद्ध भारतीयांबद्दल खात्रीनं म्हणता येतं की त्यांचा जन्म चंद्र रेवतीत असताना झाला: देव आनंद, जन्म 26 सप्टेंबर 1923, आणि जया बच्चन, जन्म 9 एप्रिल 1948. त्या दोन्ही दिवशी चंद्र दिवसाच्या पहिल्या मिनिटापासून जवळजवळ शेवटच्या मिनिटापर्यंत रेवतीच्या आत होता, त्यामुळे जन्मवेळेनं उत्तर बदलत नाही.

रेवतीच्या यादीत तुम्हाला सापडणारं बाकी जवळपास प्रत्येक नाव अंदाज आहे. ही छोटी खुसपट नाही. चंद्र एक नक्षत्र साधारण तेरा तास वीस मिनिटांत ओलांडतो, म्हणजे नुसत्या जन्मतारखेनं काहीच ठरत नाही, आणि सार्वजनिक माणसाची जन्मवेळ बऱ्याच वेळा नोंदलेली नसते, अंदाजे असते, किंवा जिथे छापलेली असते तिथे सरळ चुकीची असते.

सापडणाऱ्या याद्या भरवशाच्या का नाहीत

राशिचक्र सत्तावीस नक्षत्रांत विभागलेलं आहे, प्रत्येकी तेरा अंश वीस कला. चंद्र दिवसाला साधारण बारा ते पंधरा अंश चालतो. म्हणजे सर्वसाधारण दिवशी चंद्र सकाळी एका नक्षत्रात असतो आणि संध्याकाळपर्यंत पुढच्यात, आणि एकाच तारखेला एकाच शहरात जन्मलेल्या दोन माणसांची जन्मनक्षत्रं वेगळी असतात, जर एक दुपारच्या जेवणाआधी आला आणि दुसरा रात्रीच्या जेवणानंतर.

एवढीच सगळी अडचण. जन्मतारखांवरून बांधलेली यादी, आणि बहुतेक याद्या तशाच बांधलेल्या असतात, रचनेनंच साधारण निम्म्या वेळा बरोबर असते. हेच गणित बाकी प्रत्येक नक्षत्राच्या याद्याही मोडतं, आणि ते वेगळ्या नावांवर करून बघायचं असेल, तर हस्त नक्षत्र आणि स्वाती नक्षत्र या लेखांत (दोन्ही सध्या इंग्रजीत) त्यांची प्रसिद्ध नावं याच पद्धतीनं निवडलेली आहेत.

एक अरुंद अपवाद आहे, आणि वरची दोन नावं पक्की करणारा तोच आहे. चंद्र सावकाश चालत असेल, तर तो मध्यरात्रीनंतर लगेच एका नक्षत्रात शिरून पुढच्या मध्यरात्रीच्या थोडं आधीपर्यंत त्याच्या आत राहू शकतो. मग अख्खा दिवस त्या नक्षत्राचा होतो आणि जन्मवेळ लागत नाही. 26 सप्टेंबर 1923 ला चंद्र दिवस सुरू झाल्यावर काही मिनिटांत रेवतीत शिरला आणि 23:59 ला अजून तिथेच होता. 9 एप्रिल 1948 बद्दलही तेच. ही दोन्ही ग्रहांच्या स्थितीचं कोष्टक हातात असलेला कोणीही तपासू शकतो, आणि तपासता न येणारी वीस नावं देण्यापेक्षा तपासता येणारी दोन नावं देणं मला बरं वाटतं.

खूप शक्य, पण खात्रीची नाहीत अशी नावं

आणखी दोन नावं एवढी जवळ येतात की अट जोडून सांगण्यासारखी आहेत.

रवींद्रनाथ टागोर, जन्म 7 मे 1861. त्या दिवसाचे पहिले साडेएकवीस तास चंद्र रेवतीत आहे. मध्यरात्रीआधीच्या शेवटच्या दोन तासांत त्यांचा जन्म झाला नसेल, तर त्यांचं जन्मनक्षत्र रेवती.

बाळ गंगाधर टिळक, जन्म 23 जुलै 1856. चंद्र सकाळी पाचच्या थोडं पुढे रेवतीत शिरतो आणि दिवसभर तिथेच राहतो. पहाटेआधी त्यांचा जन्म झाला नसेल, तर हेच लागू.

पूर्णपणे तासावर अवलंबून असलेली नावं

यांच्यासाठी तारीख खरंच काही ठरवत नाही, आणि ही मी दावे म्हणून नाही तर गणित कसं चालतं ते दिसावं म्हणून देतोय.

कैलाश सत्यार्थी, जन्म 11 जानेवारी 1954: चंद्र सकाळी साधारण 10:38 ला, भारतीय वेळेनं, रेवतीत शिरला. त्या वेळेआधी जन्म असेल तर नक्षत्र वेगळं.

मोहनलाल, जन्म 21 मे 1960: चंद्र साधारण 08:09 ला रेवतीत शिरला. तीच अट.

नवाजुद्दीन सिद्दिकी, जन्म 19 मे 1974: चंद्र साधारण 10:06 पर्यंत रेवतीत होता आणि मग बाहेर पडला. इथे अट उलट्या दिशेनं चालते.

हे सगळं लाहिरी अयनांशानं काढलेलं आहे, जो या साइटवर आणि बहुतेक भारतीय ज्योतिषांकडे प्रमाण मानला जातो, आणि वेळा भारतीय प्रमाण वेळेच्या आहेत. वेगळा अयनांश सीमा काही मिनिटांनी सरकवतो आणि काठावरचं उदाहरण उलटवू शकतो, आणि मध्यरात्रीजवळची सीमा तुम्ही कुठलं घड्याळ पाळता त्यावरून वेगळ्या तारखेला पडते.

फिरत असलेली, पण तपासणीत न टिकणारी चार नावं

ही नावं रेवतीच्या जवळपास प्रत्येक यादीत येतात, म्हणून नकारात्मक निकाल स्पष्ट सांगणं गरजेचं. यांच्यापैकी प्रत्येकासाठी जन्मतारखेच्या कुठल्याही तासाला चंद्र रेवतीत नव्हता, त्यामुळे कुठलीही जन्मवेळ हा दावा वाचवू शकत नाही.

आमिर खान, जन्म 14 मार्च 1965: चंद्र सकाळी साधारण 11:29 पर्यंत पुष्यात आणि उरलेला दिवस आश्लेषात.

लता मंगेशकर, जन्म 28 सप्टेंबर 1929: जवळपास अख्खा दिवस पुष्य, आश्लेषात प्रवेश फक्त साधारण 21:59 ला.

सचिन तेंडुलकर, जन्म 24 एप्रिल 1973: साधारण 17:11 पर्यंत पूर्वाषाढा, मग उत्तराषाढा.

मीराबाई, सोळाव्या शतकातल्या कवयित्री, या याद्यांत ठाम नक्षत्र जोडून येतात. त्यांच्या जन्मतारखेची कुठलीही भरवशाची नोंद नाही, जन्मवेळ तर दूरच. त्यांच्यासाठी दिलेलं कुठलंही नक्षत्र रचलेलं आहे.

ही नावं मी गुण मिळवायला देत नाहीये. तुमचं नक्षत्र तुम्हाला लता मंगेशकरांसारखं बनवतं असं तुम्हाला कोणी सांगितलं असेल, तर तुम्हाला खरी नसलेली गोष्ट सांगितली गेली, आणि ते कळलेलं बरं.

रेवती खरं म्हणजे काय

रेवती हे सत्ताविसावं आणि शेवटचं नक्षत्र, 346 अंश 40 कलांपासून वर्तुळाच्या शेवटापर्यंत, 360 अंशांपर्यंत, पूर्णपणे मीन राशीच्या आत. बुध त्याचा स्वामी. त्याची देवता पूषन, जो जुन्या सूक्तांत रस्ते सुरक्षित ठेवतो आणि वाटसरू, गुरं आणि हरवलेल्यांना पुन्हा घरी आणतो. त्याचं चिन्ह मासा, आणि काही परंपरांत ढोल.

रेवतीबद्दल परंपरा जे काही सांगते ते सगळं सुरक्षित पोचण्याच्या त्या प्रतिमेतून वाढतं. त्याचं वर्णन पूर्णतेचं नक्षत्र, प्रवासाच्या शेवटाचं, दुसऱ्याचं असलेलं सांभाळण्याचं नक्षत्र असं केलं जातं. दया, आदरातिथ्य, दुसऱ्यानं सुरू केलेलं पूर्ण करण्याची देणगी, आणि आपल्याकडे ओढून घ्यायची थोडी नाखुशी, हे गुण ग्रंथ पुन्हा पुन्हा सांगतात. शेवटचं नक्षत्र असल्यानं पुढची फेरी सुरू होण्याआधी चाक बंद होण्याची भावनाही त्यात आहे.

परंपरा हे मानते. हे प्रवृत्तीचं वर्णन आहे, भाकीत नाही, आणि फळाबद्दल ते काहीच सांगत नाही.

जन्मनक्षत्र काय सांगतं आणि काय नाही

या सेलिब्रिटी याद्या लोकांना सगळ्यात जास्त इथे भरकटवतात, आणि हे स्पष्ट सांगण्यासारखं आहे.

तुमचं जन्मनक्षत्र म्हणजे एका घटकाची, चंद्राची, एका क्षणाची स्थिती. ते नाव ठेवायला, पत्रिका जुळवायला, आणि ग्रहांचे काळ मोजण्याची सुरुवात म्हणून वापरलं जातं, आणि तिन्हीसाठी ते खरोखर महत्त्वाचं आहे. ते व्यक्तिमत्त्वाचा प्रकार नाही आणि ते नशीब नाही.

दोन माणसांचं रेवती सारखं असू शकतं आणि पत्रिकेतलं बाकी जवळपास काहीच सारखं नसू शकतं. देव आनंद आणि जया बच्चन यांचं जन्मनक्षत्र एक, आणि करिअर, स्वभाव आणि आयुष्य पूर्णपणे वेगळी. जन्मनक्षत्र याद्या भासवतात तेवढं निर्णायक असतं, तर हे घडूच शकलं नसतं.

म्हणून अशा यादीचा प्रामाणिक उपयोग कुतूहल आहे, निष्कर्ष नाही. तुमचा जन्म रेवतीत झाला असेल, तर खरंच काही सांगणारी गोष्ट म्हणजे तुमच्या पत्रिकेत मीन कुठे पडते, ज्यासाठी जन्मवेळ लागते, आणि तुमचा चालू काळ कुठला.

शनी आत्ता रेवतीत आहे

रेवतीत जन्मलेल्या वाचकांनी या वर्षी खरंच लक्ष द्यावं अशी एक गोष्ट आहे, आणि ती सेलिब्रिटी नाही.

शनीनं 29 मार्च 2025 ला मीन राशीत प्रवेश केला आणि 17 मे 2026 ला रेवतीत पाऊल टाकलं. 9 ऑक्टोबर 2026 ला तो मागच्या नक्षत्रात परत जातो, 8 फेब्रुवारी 2027 ला पुन्हा रेवतीत येतो, आणि शेवटी 3 जून 2027 ला मेषेकडे निघून जातो. ज्यांचा चंद्र मीन राशीत आहे ते सगळे या काळात साडेसातीच्या आत आहेत, आणि ज्यांचा चंद्र नेमका रेवतीत आहे त्यांच्यासाठी शनी खुद्द चंद्रावरून जातोय.

एखाद्या ठरावीक पत्रिकेसाठी याचा अर्थ काय, हे त्या पत्रिकेवर अवलंबून. हा प्रश्न यादीकडे नाही तर वाचनाकडे घेऊन जाण्यासारखा आहे. रेवतीचं दुसरं टोक समजून घ्यायचं असेल, तर रेवती नक्षत्रातला केतू हा लेख (सध्या इंग्रजीत) लोक सगळ्यात जास्त विचारतात त्या स्थितीबद्दल आहे.

लोक जे विचारतात

कुठला प्रसिद्ध भारतीय नक्कीच रेवती नक्षत्रात जन्मलाय?

देव आनंद आणि जया बच्चन. दोघांच्या जन्मतारखांना चंद्रानं अख्खा दिवस रेवतीत घालवला, त्यामुळे खात्री करायला जन्मवेळ लागत नाही. बाकी सगळ्यांना भरवशाची जन्मवेळ लागते, आणि सार्वजनिक व्यक्तींच्या छापलेल्या बहुतेक जन्मवेळांवर भरवसा ठेवता येत नाही.

रेवती जन्मासाठी चांगलं नक्षत्र आहे का?

परंपरा त्याच्याबद्दल चांगलं बोलते आणि त्याला सौम्य नक्षत्र मानते, रक्षण, दया आणि सुरक्षित पूर्णतेशी जोडलेलं. हे जुन्या ग्रंथांतलं स्वभावाचं वर्णन आहे, सोप्या आयुष्याची हमी नाही. कुठलंही नक्षत्र एकट्यानं चांगलं किंवा वाईट नसतं, आणि पत्रिका अख्खी वाचली जाते.

माझं स्वतःचं नक्षत्र कसं शोधायचं?

तुमची जन्मतारीख, जेवढी नेमकी मिळेल तेवढी जन्मवेळ, आणि जन्मगाव लागतं. ते असेल तर चंद्राची स्थिती नेमकी काढता येते आणि नक्षत्र त्यातून निघतं. हे या साइटवर फुकट करता येतं. जन्मवेळ माहीत नसेल, तर ज्योतिषी आयुष्यातल्या घटनांवरून ती आटोक्यात आणू शकतो, पण ते वेगळं काम आहे आणि ते नेमकं आहे असं कोणीही भासवू नये.

स्रोत

• नक्षत्र, विकिपीडिया
• रेवती (नक्षत्र), विकिपीडिया
• मीन रास, विकिपीडिया