जाणून घ्या

कुंडलीची शास्त्रीय शब्दावली: ग्रह, राशी, नक्षत्रं, भाव आणि कुंडली मांडायच्या पद्धती.

ग्रह

  • सूर्य (Surya) आत्मा, पिता, अधिकार, ओज, राज्य, अस्थि
  • चंद्र (Chandra) मन, माता, भावना, रस, जनता, स्मृति
  • मंगल (Mangala) ऊर्जा, भाई, भूमि, साहस, संघर्ष, शल्य
  • बुध (Budha) वाणी, तर्क, व्यापार, त्वचा, मामा, लेखन
  • गुरु / बृहस्पति (Guru / Brihaspati) ज्ञान, संतान, धन, धर्म, गुरु, यकृत
  • शुक्र (Shukra) पत्नी/पति, सौंदर्य, कला, विलास, वाहन, प्रजनन
  • शनि (Shani) आयु, अनुशासन, श्रम, विलंब, दुःख, स्नायु
  • राहु (Rahu) आसक्ति, विदेश, माया, तकनीक, आकस्मिक उन्नति, वर्जित
  • केतु (Ketu) वैराग्य, मोक्ष, पूर्वजन्म, गूढ़ विद्या, हानि, चिकित्सा

राशी

  • मेष (Mesha) पहल का चर अग्नि राशि; कालपुरुष का शीर्ष।
  • वृषभ (Vrishabha) संचय, मूल्य और इंद्रियों का स्थिर पृथ्वी राशि।
  • मिथुन (Mithuna) विनिमय, द्वैत और संवाद का द्विस्वभाव वायु राशि।
  • कर्क (Karka) पोषण, स्मृति और आश्रय का चर जल राशि।
  • सिंह (Simha) प्रभुत्व, इच्छा और आत्म-अभिव्यक्ति का स्थिर अग्नि राशि।
  • कन्या (Kanya) विश्लेषण, सेवा और विवेक का द्विस्वभाव पृथ्वी राशि।
  • तुला (Tula) संतुलन, व्यापार और संबंध का चर वायु राशि।
  • वृश्चिक (Vrishchika) गहराई, गोपनीयता और रूपांतरण का स्थिर जल राशि।
  • धनु (Dhanu) धर्म, दर्शन और दूरगामी लक्ष्य का द्विस्वभाव अग्नि राशि।
  • मकर (Makara) संरचना, कर्तव्य और धीमी उन्नति का चर पृथ्वी राशि।
  • कुम्भ (Kumbha) व्यवस्था, समूह और वैराग्य का स्थिर वायु राशि।
  • मीन (Meena) विलय, करुणा और मोक्ष का द्विस्वभाव जल राशि।

नक्षत्र

  • अश्विनी (Ashwini) अश्विनी नक्षत्र 0°00'-13°20' तक फैला है, स्वामी Ketu, देवता Ashwini Kumaras। प्रतीक: Horse's head। गण deva, योनि horse, नाड़ी vata।
  • भरणी (Bharani) भरणी नक्षत्र 13°20'-26°40' तक फैला है, स्वामी Shukra, देवता Yama। प्रतीक: Yoni / womb। गण manushya, योनि elephant, नाड़ी pitta।
  • कृत्तिका (Krittika) कृत्तिका नक्षत्र 26°40'-40°00' तक फैला है, स्वामी Surya, देवता Agni। प्रतीक: Razor / flame। गण rakshasa, योनि sheep, नाड़ी kapha।
  • रोहिणी (Rohini) रोहिणी नक्षत्र 40°00'-53°20' तक फैला है, स्वामी Chandra, देवता Brahma / Prajapati। प्रतीक: Cart / chariot। गण manushya, योनि serpent, नाड़ी kapha।
  • मृगशिरा (Mrigashira) मृगशिरा नक्षत्र 53°20'-66°40' तक फैला है, स्वामी Mangala, देवता Soma। प्रतीक: Deer's head। गण deva, योनि serpent, नाड़ी pitta।
  • आर्द्रा (Ardra) आर्द्रा नक्षत्र 66°40'-80°00' तक फैला है, स्वामी Rahu, देवता Rudra। प्रतीक: Teardrop / diamond। गण manushya, योनि dog, नाड़ी vata।
  • पुनर्वसु (Punarvasu) पुनर्वसु नक्षत्र 80°00'-93°20' तक फैला है, स्वामी Guru, देवता Aditi। प्रतीक: Quiver of arrows। गण deva, योनि cat, नाड़ी vata।
  • पुष्य (Pushya) पुष्य नक्षत्र 93°20'-106°40' तक फैला है, स्वामी Shani, देवता Brihaspati। प्रतीक: Cow's udder / lotus। गण deva, योनि sheep, नाड़ी pitta।
  • आश्लेषा (Ashlesha) आश्लेषा नक्षत्र 106°40'-120°00' तक फैला है, स्वामी Budha, देवता Nagas। प्रतीक: Coiled serpent। गण rakshasa, योनि cat, नाड़ी kapha।
  • मघा (Magha) मघा नक्षत्र 120°00'-133°20' तक फैला है, स्वामी Ketu, देवता Pitris। प्रतीक: Royal throne। गण rakshasa, योनि rat, नाड़ी kapha।
  • पूर्व फाल्गुनी (Purva Phalguni) पूर्व फाल्गुनी नक्षत्र 133°20'-146°40' तक फैला है, स्वामी Shukra, देवता Bhaga। प्रतीक: Front legs of a bed। गण manushya, योनि rat, नाड़ी pitta।
  • उत्तर फाल्गुनी (Uttara Phalguni) उत्तर फाल्गुनी नक्षत्र 146°40'-160°00' तक फैला है, स्वामी Surya, देवता Aryaman। प्रतीक: Back legs of a bed। गण manushya, योनि cow, नाड़ी vata।
  • हस्त (Hasta) हस्त नक्षत्र 160°00'-173°20' तक फैला है, स्वामी Chandra, देवता Savitr। प्रतीक: Open palm। गण deva, योनि buffalo, नाड़ी vata।
  • चित्रा (Chitra) चित्रा नक्षत्र 173°20'-186°40' तक फैला है, स्वामी Mangala, देवता Tvashtar / Vishvakarma। प्रतीक: Bright jewel / pearl। गण rakshasa, योनि tiger, नाड़ी pitta।
  • स्वाति (Swati) स्वाति नक्षत्र 186°40'-200°00' तक फैला है, स्वामी Rahu, देवता Vayu। प्रतीक: Young shoot in wind / coral। गण deva, योनि buffalo, नाड़ी kapha।
  • विशाखा (Vishakha) विशाखा नक्षत्र 200°00'-213°20' तक फैला है, स्वामी Guru, देवता Indra-Agni। प्रतीक: Triumphal archway। गण rakshasa, योनि tiger, नाड़ी kapha।
  • अनुराधा (Anuradha) अनुराधा नक्षत्र 213°20'-226°40' तक फैला है, स्वामी Shani, देवता Mitra। प्रतीक: Lotus / staff। गण deva, योनि deer, नाड़ी pitta।
  • ज्येष्ठा (Jyeshtha) ज्येष्ठा नक्षत्र 226°40'-240°00' तक फैला है, स्वामी Budha, देवता Indra। प्रतीक: Circular amulet / earring। गण rakshasa, योनि deer, नाड़ी vata।
  • मूल (Mula) मूल नक्षत्र 240°00'-253°20' तक फैला है, स्वामी Ketu, देवता Nirriti। प्रतीक: Bunch of tied roots। गण rakshasa, योनि dog, नाड़ी vata।
  • पूर्वाषाढ़ा (Purva Ashadha) पूर्वाषाढ़ा नक्षत्र 253°20'-266°40' तक फैला है, स्वामी Shukra, देवता Apas। प्रतीक: Winnowing basket / fan। गण manushya, योनि monkey, नाड़ी pitta।
  • उत्तराषाढ़ा (Uttara Ashadha) उत्तराषाढ़ा नक्षत्र 266°40'-280°00' तक फैला है, स्वामी Surya, देवता Vishvadevas। प्रतीक: Elephant tusk। गण manushya, योनि mongoose, नाड़ी kapha।
  • श्रवण (Shravana) श्रवण नक्षत्र 280°00'-293°20' तक फैला है, स्वामी Chandra, देवता Vishnu। प्रतीक: Ear / three footprints। गण deva, योनि monkey, नाड़ी kapha।
  • धनिष्ठा (Dhanishta) धनिष्ठा नक्षत्र 293°20'-306°40' तक फैला है, स्वामी Mangala, देवता Vasus। प्रतीक: Drum / flute। गण rakshasa, योनि lion, नाड़ी pitta।
  • शतभिषा (Shatabhisha) शतभिषा नक्षत्र 306°40'-320°00' तक फैला है, स्वामी Rahu, देवता Varuna। प्रतीक: Empty circle / 100 stars। गण rakshasa, योनि horse, नाड़ी vata।
  • पूर्व भाद्रपद (Purva Bhadrapada) पूर्व भाद्रपद नक्षत्र 320°00'-333°20' तक फैला है, स्वामी Guru, देवता Aja Ekapada। प्रतीक: Sword / front of funeral cot। गण manushya, योनि lion, नाड़ी vata।
  • उत्तर भाद्रपद (Uttara Bhadrapada) उत्तर भाद्रपद नक्षत्र 333°20'-346°40' तक फैला है, स्वामी Shani, देवता Ahir Budhnya। प्रतीक: Back of funeral cot / twins। गण manushya, योनि cow, नाड़ी pitta।
  • रेवती (Revati) रेवती नक्षत्र 346°40'-360°00' तक फैला है, स्वामी Budha, देवता Pushan। प्रतीक: Fish / drum। गण deva, योनि elephant, नाड़ी kapha।

भाव

  • तनु (Tanu) शरीर, रूप, स्वभाव, ओज, शीर्ष
  • धन (Dhana) संचित धन, कुटुंब, वाणी, भोजन, दायाँ नेत्र
  • सहज (Sahaja) छोटे भाई-बहन, साहस, लघु यात्रा, हाथ, संचार
  • सुख (Sukha) माता, गृह, भूमि, वाहन, शिक्षा, वक्ष
  • पुत्र (Putra) संतान, बुद्धि, पूर्व पुण्य, मंत्र, सट्टा
  • अरि (Ari) शत्रु, रोग, ऋण, मुकदमा, सेवा, ननिहाल
  • युवति (Yuvati) जीवनसाथी, साझेदारी, व्यापार, जनसंपर्क, काम
  • रन्ध्र (Randhra) आयु, आकस्मिक घटना, गूढ़ विद्या, उत्तराधिकार, चिरकालिक रोग
  • धर्म (Dharma) पिता, गुरु, धर्म, तीर्थ, उच्च शिक्षा, भाग्य
  • कर्म (Karma) व्यवसाय, प्रतिष्ठा, अधिकार, सार्वजनिक स्थिति, कर्म
  • लाभ (Labha) आय, लाभ, बड़े भाई-बहन, संपर्क, इच्छा पूर्ति
  • व्यय (Vyaya) व्यय, विदेश, एकांत, मोक्ष, शयन सुख, बायाँ नेत्र